Στίχοι
1963 Μαίρη Λίντα & Μανώλης Χιώτης EP Columbia SEGG 2584
ΕΠΙΣΗΣ : Η απαγγελια του ποιηματος απο τον ιδιο τον Ριτσο : https://youtu.be/1tRVTrgzH0U Χορός / Ρυθμός / Είδος : Χασάπικο(ς) και Ζεϊμπέκικο(ς) Eνα απο τα 20 συνολικα ποιηματα που αποτελουν την ποιητικη συλλογη του Ριτσου , ''Επιταφιος''. Καθε ενα αποτελειται απο 8 διστιχα ,που είναι γραμμένο σε ομοιοκατάληκτο δεκαπεντασύλλαβο, με επιρροές από μανιάτικο μοιρολόι. Πρωτοδημοσιεύθηκαν ,τα 14 απ'αυτα, στις 8 Ιουνίου 1936, από την εφημερίδα ''Ριζοσπάστης''. Η οριστική μορφή του ποιήματος, εκδόθηκε 20 χρόνια αργότερα, το 1956, η οποία περιλαμβάνει και τα 20 άσματα του ''Επιταφίου''. Αφορμη ηταν μια μαζική απεργία καπνεργατών ,τον Μαη του '36 ,στη Θεσσαλονικη , όταν αιφνιδιαστικά, αστυνομικοί, άρχισαν να πυροβολούν προς τη συγκέντρωση. Ο απολογισμός ήταν 12 νεκροί και πολλοί τραυματίες.Την επόμενη μέρα ο ''Ριζοσπάστης'' , αφιερώνει το εξώφυλλο του, για αυτά τα γεγονότα. Στο εξώφυλλο του υπάρχει μια φωτογραφία, που απεικονίζει μια γυναίκα, να κλαίει πάνω από το νεκρό παιδί της.Ο Ρίτσος, αφού βλέπει αυτή τη σκληρή εικόνα ,λεει : https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_mother_who_cries_(Thessaloniki_1936).jpg ........ είχα κλειστεί στη σοφίτα μου δύο μερόνυχτα και έγραφα, χωρίς να φάω και να κοιμηθω, την τρίτη μέρα, δεν άντεξα, άρχισα να σβήνω ....... O Μίκης συνέθεσε τον ΕΠΙΤΑΦΙΟ στα 1958 στο Παρίσι, μεσα στο αμαξι του ,ενα βροχερό απόγευμα. Ειναι η πρώτη συνεργασία Χατζιδάκι - Θεοδωράκη, όπου ο Χατζιδάκις ενορχήστρωσε και έπαιξε ο ίδιος πιάνο ,επιλέγοντας και τη δική του φωνή ,τη Νανά Μούσχουρη, στη πρώτη του , λυρική ,εκτέλεση του ποιηματος.Το αποτέλεσμα δεν ήταν το ζητούμενο, και δεν άρεσε ούτε στον Θεοδωράκη, ούτε στον Ρίτσο. Κι έτσι, ο Μίκης Θεοδωράκης κάνει τη δική του ενορχήστρωση σε ερμηνεία Γρηγόρη Μπιθικώτση και μπουζουκι τον Μανόλη Χιώτη.Εντούτοις, οι επιλογές του Θεοδωράκη αμφισβητήθηκαν καταρχήν, τόσο από τους διανοούμενους της εποχής, ελέω Μπιθικώτση (ρεμπέτης), αλλά όσο και από τον ίδιο τον ποιητή. Τελικά, ο Ρίτσος, ακούγοντας το αποτέλεσμα, θα πει : ...... Ήμουν λάθος! Ακριβώς εκεί ο Επιτάφιος συνάντησε τους απλούς ανθρώπους. Κι εκείνοι του δόθηκαν με τη σειρά τους. Κατάλαβαν το ποίημα. Το έκαναν δικό τους! ...... Eπισης είναι το πρώτο ποίημα που εγγράφεται στην ελληνική δισκογραφία σε δίσκο LP (Long Play) δηλαδή 33 στροφών, το 1961. Τέλος, ήταν το πρώτο ποίημα, μεγάλου ποιητή, που μελοποιήθηκε, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μελοποίηση άλλων επίσης μεγάλων ποιητών. 1965 = Νάνα (Ιωάννα) Μούσχουρη, ,σε ενορχήστρωση του συζυγου της , και μελος των ''Les Athéniens'', Γιώργου Πετσίλα , ------------------ δισκακι ΕΡ στην Γιουγ/βικη PGP RTB (EP 53222 F) με γενικο τιτλο ''Pesme Moje Zemlje'' , και επανεκδοση , παλι σε ΕΡ, στην Fontana (EP 53222 F) το 1968 , & στο 3πλο CD ''Νάνα Μούσχουρη - Η ιστορία μιας φωνής'' (2008) -------------- https://youtu.be/BnD4FD7hGh8 @@@@ Εισαγωγη με μπουζουκι ,σε αντιθεση με την 1η που ειχε το πιανο του Μανου @@@@@ 1977 = Γιάννης Θωμόπουλος , -------------------- Αλμπουμ ''Theodorakis , Γιάννης Θωμόπουλος , Απαγγελία: Αλέκα Παΐζη – Επιτάφειος'' (Ζωντανή ηχογράφηση συναυλιας στο Βεάκειο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά) --------------------- https://youtu.be/v9_7U3IdhWI 2000 = Νένα Βενετσάνου , συνοδευει στο πιανο ο Σαράντης Κασσάρας , ----------------- & συλλογη ''Γιάννης Ρίτσος – Από Το Όνειρο Στο Εγερτήριο'' (2009) & συλλογη ''Μίκης Θεοδωράκης* – Τα Μεγάλα Τραγούδια'' (2010) -------------- https://youtu.be/QIkQjklIOiE 2000 = Μαρία Σουλτάτου , συνοδεια της ΚΟΕΜ (Κρατική Ορχήστρα Ελληνικής Μουσικής) , , Ενορχηστρωση : Σταύρος Ξαρχάκος , ---------------- απ'το CD ''Επιτάφιος κατά Σταύρο Ξαρχάκο'' (2004) (Ζωντανή ηχογράφηση συναυλιας ,τη Δευτέρα 2 του Οκτώβρη του 2000 , απο το Ηρώδειο) & συλλογη ''Τα Μελοποιημένα 24'' (2009) ---------------- https://youtu.be/5YsrloLtvlA ΠΗΓΕΣ = [ http://www.antifonies.gr/%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%83-%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%B7%CF%83-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BF%CF%83-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%86%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1/ ] - - - - [ https://www.discogs.com/search/?q=%CE%9D%CE%B1+%27%CF%87%CE%B1+%CF%84%E2%80%99+%CE%B1%CE%B8%CE%AC%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%BF+%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C&type=release ] - - - - [ https://www.discogs.com/search/?q=T%27Athanato+Nero&type=release ] - - - - [ https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%84%CE%AC%CF%86%CE%B9%CE%BF%CF%82_(%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%A1%CE%AF%CF%84%CF%83%CE%BF%CF%82) ] - - - [ https://www.discogs.com/search/?q=%CE%91%CE%B8%CE%AC%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%BF+%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C&type=release ]
1η = Αυγουστος του 1960 Νανά Μούσχουρη -- ( Fidelity ) -- και το 1963 (Παρισι) -- https://youtu.be/y4nPzTKeOpw 2η = Σεπτεμβριος του 1960 Γρηγόρης Μπιθικώτσης ++++++ Καίτη Θύμη -- (Columbia-33GS 3) -- [ Μπουζουκι ,ο αξεπεραστος ΜΑΝΩΛΗΣ ΧΙΩΤΗΣ !!!! ] 3η = 1963 Μαίρη Λίντα ++++++ Μανώλης Χιώτης !!!!!!!!!!- (HMV -0 94637 41662 4) -- -- https://youtu.be/DX5g3hwo7Rg 4η= 1966 Χορωδία Τερψιχόρης Παπαστεφάνου -- (RCA Victor LPMG-5) και το 1974 στην Olympic (SBL-1100 ) ( Πηγες http://www.antifonies.gr/%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%83-%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%B7%CF%83-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BF%CF%83-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%86%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1/ ------ &&& ------- https://www.discogs.com/%CE%9D%CE%AC%CE%BD%CE%B1-%CE%9C%CE%BF%CF%8D%CF%83%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B7-%CE%9C%CE%AF%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%98%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%84%CE%AC%CF%86%CE%B9%CE%BF%CF%82/master/681772 )