Στίχοι
(Στο περιγιάλι το κρυφό)
Η ομορφιά, αλλά και το μεγαλείο της ποίησης, είναι πως ο καθένας μας μπορεί να ερμηνεύσει με διαφορετικό τρόπο την τεράστια πολυσημία της. Η «Άρνηση», είναι ένα ερωτικό ποίημα, αλλά και ποίημα που μπορεί να περικλείει ένα από τα προσφιλή θέματα του Σεφέρη, την τραγικότητα του ανθρώπου. Ξεκινάει με όνειρα, με επιθυμίες, αλλά και με πάθος για τη ζωή, αλλά που κάποια στιγμή συνειδητοποιεί πως η ζωή του είναι ένα μοιραίο λάθος. Βρίσκεται σε ένα λανθασμένο δρόμο κι αποφασίζει να αλλάξει ζωή. Ο ερωτισμός του ποιήματος μαρτυρείται στον πρώτο στίχο με τη λέξη «κρυφό», μάλλον τόπος μυστικής συνάντησης, αλλά και από το γράψιμο του ονόματος στην άμμο που δηλώνει και την εφήμερη διάρκεια της ζωής – «και σβήστηκε η γραφή». Είναι λίγες, σπάνιες και νοσταλγικές οι στιγμές για ένα ερωτευμένο ζευγάρι, να περπατάει σ’ ένα ερημικό, αμμουδερό ακρογιάλι πιασμένοι χέρι-χέρι… Η Άρνηση βρίσκεται πάντα μπροστά τους. Η Άρνηση της φύσης να σβήσει τη δίψα τους « μα το νερό γλυφό», η Άρνηση της αμμουδιάς να κρατήσει το χαραγμένο όνομα. Οι όμορφες και σπάνιες τέτοιες στιγμές είναι λίγες για όλους μας και τις χαιρόμαστε με μεγάλη και απερίγραπτη απόλαυση, αλλά «ωραία που φύσηξεν ο μπάτης» και πάνω στην αισθησιακή και οργασμική ομορφιά – πόσο φευγαλέο είναι αυτό το γράψιμο – και χάνονται τα πάντα στη γρήγορη ζωή μας. Ιδού η σκληρή και ταπεινωτική Άρνηση. Και τέλος, η Άρνηση της ίδιας της ζωής να πραγματοποιήσουμε τα όνειρα και τις επιδιώξεις μας. Και πάντα με μελαγχολία παραδεχόμαστε το πεπρωμένο (η άνω τελεία το λέει αυτό!) και μοιραία αλλάζουμε ζωή. Είναι μία σημαντική ποιητική οικονομία του Σεφέρη. Να θυμηθούμε εδώ πως όταν γινόταν η κηδεία του Σεφέρη, το 1971, τον καιρό της Δικτατορίας, με αυτό το τραγούδι χιλιάδες κόσμος συνόδεψε τον ποιητή στον τάφο.
----------------------- ΚΑΙ : 1963 = Ζωή Μάγκου ,συνοδεια της ορχηστρας του Σπύρου Πιπεράκη -------- Αλμπουμ ''Ζωή Μάγκου, Σπύρος Πιπεράκης – Remember Greece'' ,στην Athénée (33AT 114) ---------- <a href="https://youtu.be/xtzjM1fHDXQ" target="_blank">https://youtu.be/xtzjM1fHDXQ</a> 1963 = Μαίρη Οικονόμου + Παντελής Τιτάκης , [Ενορχηστρωση : Τάκης Αθηναίος]------------ 45ρακι στην Music Box (MB 484) & συλλογη ''Στο Πεντάγραμμο Του Μίκη Θεοδωράκη - Best Hits Of Mikis Theodorakis'' (1974) ---------- <a href="https://youtu.be/ZvYpWHSinI8" target="_blank">https://youtu.be/ZvYpWHSinI8</a> 1966 = Μαρία Φαραντούρη , [Ενορχηστρωση : Μίκης Θεοδωράκης] --------- Αλμπουμ ''Микис Теодоракис – Песни Микиса Теодоракиса'' στην Σοβιετικη Мелодия – Д 018847-8) (Ζωντανή ηχογράφηση συναυλιας στην Μοσχα το Φθινοπωρο του '66) --------- <a href="https://youtu.be/zdw13aR05u4" target="_blank">https://youtu.be/zdw13aR05u4</a> 1976 = Κώστας Σμοκοβίτης 1976 = ''The Rhodians'' (''Οι Ροδιοι'') , [Ενορχηστρωση : Α. Γιακουμακης] ,(Μπουζουκια : Μιχ. Πολιας & Φ. Μιχαλακης) ---------Αλμπουμ ''The Rhodians Play Greek Songs And Dances No.2'' στην Music-Box (SMB 312) 1976 = Κορώνης - Φίλανδρος (Σπυρος Κορώνης & Ιωάννης-Φίλανδρος Μάρκου) --------- Αλμπουμ ''Κορώνης - Φίλανδρος : Νο 6'' 1979 = Μαργαρίτα Ζορμπαλά , [Ενορχηστρωση : Μίκης Θεοδωράκης] ------------ <a href="https://youtu.be/39Pu-5LefGE" target="_blank">https://youtu.be/39Pu-5LefGE</a> 1982 = Άλκηστη Πρωτοψάλτη (= Άλκηστις Σεβαστή Αττικιουζέλ) + Δημήτρης Ψαριανός , [Ενορχηστρωση & πιανο : Τάσος Καρακατσάνης] ---------- Αλμπουμ ''Άλκηστη Πρωτοψάλτη - Δημήτρης Ψαριανός - Νένα Βενετσάνου - Γιάννης Κούτρας Διεύθυνση Τ. Καρακατσάνης – Τέλος Δεν Έχει το Τραγούδι'' ----------- <a href="https://youtu.be/bOG7EcEsE7A" target="_blank">https://youtu.be/bOG7EcEsE7A</a> 1994 = Νένα Βενετσάνου ---------- Αλμπουμ ''Εικόνες | Icônes'' ----------- <a href="https://youtu.be/SVb7cpmrvTg" target="_blank">https://youtu.be/SVb7cpmrvTg</a> 1998 !!!!!!!!!! = Αλέξια (Βασιλείου) + Milva (= Maria Ilva Biolcati) --------- Αλμπουμ ''Αλέξια - Μίκης Θεοδωράκης'' 2001 = Γιάννης Πάριος (= Γιάννης Βαρθακούρης) + Μίκης Θεοδωράκης , [Ενορχηστρωση : Γιάννης Ιωάννου) ----------- στο 2πλο CD ''Ο Ερωτικός Θεοδωράκης - Live'' (Ζωντανή ηχογράφηση συναυλιας απο τον Λυκαβηττό) ----------- <a href="https://youtu.be/3XFpXS9Vkac" target="_blank">https://youtu.be/3XFpXS9Vkac</a> 2008 = Δημήτρης Μπάσης --------- στο 2πλο CD ''Από το Βυζάντιο στο σήμερα'' --------- <a href="https://youtu.be/wzDbrG8Ydko" target="_blank">https://youtu.be/wzDbrG8Ydko</a> ΠΗΓΕΣ = [https://www.discogs.com/search/?q=%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BB%CE%B9%09&type=all ]
ΕΠΙΣΗΣ : 1975 = Stella (= Adry Tuinsma) ,Ολλανδεζα !!!!!!!!,(Μπουζουκια : Ανδρεας Μιχαλακης) ---------- Αλμπουμ ''Stella And Bambos – Songs From The Land Of The Lotus Eaters'' στην Columbia (SCX 6579) Αγγλιας
1η ηχογραφηση : 1 Φεβρουαριου 1962 = Γρηγόρης Μπιθικώτσης , σε ενορχηστρωση Μικη Θεοδωρακη και στα μπουζούκια οι ''Διοσκουροι'' : Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης ------- σε δισκακι Εxtended Ρlay της Columbia (SEGG 2600) 2η : 1962 = Γιώργος Μούτσιος ,γνωστος ηθοποιος ,ΑΛΛΑ και Βαρύτονος της Λυρικης Αθηνων !! , σε ενορχηστρωση του Κώστα Κλάββα -------- δισκακι Εxtended Ρlay στην Philips (431 709 AE) ΚΑΙ : 1974 = Sven Bertil Taube ,[ΣΟΥΗΔΙΚΑ !!!!!!!!!!!!] , και με τιτλο ''Stranden'' ------- Αλμπουμ ''Sven-Bertil Taube Sjunger Mikis Theodorakis'' -------- <a href="https://youtu.be/28aoEwpSEXk" target="_blank">https://youtu.be/28aoEwpSEXk</a> ΠΗΓΕΣ = [ <a href="http://www.mikistheodorakis.gr/el/music/ergography/beforedictatorship/?nid=4689" target="_blank">http://www.mikistheodorakis.gr/el/music/ergography/beforedictatorship/?nid=4689</a> ] - & - [ discogs.com ]
1972 = Arja Saijonmaa , [ΦΙΝΛΑΝΔΙΚΑ !!!!!!!!!!!] , (Διασκευη στιχων : Jussi Korhonen και με τιτλο ''Suojaisen Poukaman Hiekalla'') ------- Αλμπουμ ''Arja Saijonmaa & Mikis Theodorakis'', στην Polydor – 2381 001 Φινλανδιας & αλμπουμ ''Arja Saijonmaa & Mikis Theodorakis – Jokainen Arkiaamu - Kootut Levytykset 1972-1979'' (2011) ------- <a href="https://youtu.be/kPJDIl77n5k" target="_blank">https://youtu.be/kPJDIl77n5k</a>
1970 = Edmonda Aldini , [ΙΤΑΛΙΚΑ !!!!!!!!!!] , [Ενορχήστρωση & πιανο : Beppe Moraschi] , (Διασκευη στιχων : Sandro Tuminelli και με τιτλο ''La Spiaggià'') ---------- Aλμουμ ''Edmonda Aldini Canta Theodorakis – Canzoni In Esilio'' -------- <a href="https://youtu.be/Y9fWSGnKXC8" target="_blank">https://youtu.be/Y9fWSGnKXC8</a> 1993 = Maria del Mar Bonet ,[ΚΑΤΑΛΑΝΙΚΑ !!!!!!!!!!] ,με τιτλο ''A la platja" -------- & συλλογη '' Ο Παγκόσμιος Μίκης Θεοδωράκης'' (2015) --------- <a href="https://youtu.be/spmfqqa3jrg" target="_blank">https://youtu.be/spmfqqa3jrg</a>
Το ποίημα αυτο ,μαζι με αλλα 13 ,ανήκει στην 1η ποιητική συλλογή του Γεώργιου Σεφέρη (= Γεώργιος Σεφεριάδης) "Στροφή" η οποία εκδόθηκε το 1931 , σε μολις 200 αριθμημένα αντίτυπα. ...... Φίλοι που τους τα έδειξα ,βρήκαν πως δεν έχουν κανένα νόημα. Άλλοι μου είπαν να προσέξω μήπως αυτό βλάψει την καριέρα μου στο Υπουργείο. Και όταν τους αποκρίθηκα πως είμαι αποφασισμένος να τα τυπώσω, μου είπαν πως θα 'ταν φρόνιμο να τα βγάλω ανωνύμως ή τουλάχιστον με ένα ψευδώνυμο αρκετά παραπλανητικό, ώστε αν γίνει σκάνδαλο, να μπορέσω να κρυφτώ πίσω του ....... γλυφό νερό = ανάμειξη θαλασσινού με γλυκό νερό ,συνηθως ακατάλληλο για πόση ο μπάτης = αρχαία ελληνική : ἐμβάτης (=αυτός που εμβαίνει/εισέρχεται από τη θάλασσα στην ξηρά) , Τουρκική : batı , άνεμος που φυσά από τη θάλασσα προς την ξηρά κυρίως τούς θερινούς μήνες (Ιδιαίτερα στις παραλίες ο άνεμος αυτός ονομάζεται "θαλάσσια αύρα") ------------------ Αγνωστες ή Διεθνεις εκτελεσεις ---------------------- 1963 = Εύα Στυλ (= Ευανθία Στυλιανοπούλου) + Τριο Μπελκαντο ------- Αλμπουμ ''A Festival Of Greek Songs'' & στο CD ''The Greek songs i love'' (1998) ------- <a href="https://youtu.be/MzA0ehENjYs" target="_blank">https://youtu.be/MzA0ehENjYs</a> 1965 = Trio Hellenique (= Πωλης Ευθυμιάδης, Βασίλης Νικολαΐδης και Denis Καβαλιεράτος) ---------- Αλμπουμ ''Trio Hellenique'' , στην Ολλανδικη !!!!! CNR (SKLP 4201) 1966 = Χορωδία Τρικάλων υπο την Τερψιχόρη Παπαστεφάνου --------- Αλμπουμ ''Μίκης Θεοδωράκης, Χορωδία Τρικάλων Και Ορχήστρα Διεύθυνση Τερψ. Παπαστεφάνου – 1'' & σε δισκακι ΕΡ της RCA Victor (EKAg 14000) ------- <a href="https://youtu.be/ms7aKROULyQ" target="_blank">https://youtu.be/ms7aKROULyQ</a> 1968 = Ειρήνη Παππά [Ενορχηστρωση & μπουζούκι : Χαρης Λεμονοπουλος] -------- Αλμπουμ ''Irene Papas – Songs Of Theodorakis'' ,ηχογραφηση Αμερικης στην RCA Victor International (FPM-215) 1968 = Μουζάς-Λιγνός (= Δημήτρης Μουζάς - Λευτέρης Λιγνός) ------- Συλλογη ''Musical Treasures Of Greece'' ,στην Philips (PHI. 427) ,Καναδας !!!!! ------- <a href="https://youtu.be/-1kt-RW-AqE" target="_blank">https://youtu.be/-1kt-RW-AqE</a> 1968 = Duo Nanos (= Dobi Čabris + Lari Nanos) (Μπουζούκι : Lari Nanos) --------- δισκακι ΕΡ στην Diskos (EDK-3088) Γιουγ/βιας !!!!!! , με τιτλο''Duet Nanos – Teodorakis'' --------- <a href="https://youtu.be/yl91Hd8ZJmY" target="_blank">https://youtu.be/yl91Hd8ZJmY</a> 1971 = Μικης Θεοδωράκης ---------- Αλμπουμ ''Θεοδωράκης τραγουδά Θεοδωράκη'' (Ζωντανη ηχογραφηση) (1976) ------- <a href="https://youtu.be/RdfEpDTGUsk" target="_blank">https://youtu.be/RdfEpDTGUsk</a> 1976 = Βασίλης Κολόμβος [Ενορχηστρωση : Γιωργος Κατσαρος] ------- Συλλογη ''Mikis Theodorakis – The Best Songs'' 1977 = Gudrun Straßburg [ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ !!!!!!!!!] -------- Συλλογη ''Repe – Folklore'' 1978 = Ηλίας Κλωναρίδης ------- Συλλογη ''A Taste Of Greece - The Best Of Mikis Theodorakis'' 1979 = Κωστής Διαμάντης + Γωγώ Θεοδώρου -------- Αλμπουμ ''This Is...Mikis Theodorakis'' 1981 = Anny Schilder (μελος της ΟΛΛΑΝΔΙΚΗΣ μπαντας: BZN = Band Zonder Naam ( "Band Without Name") [1966-2007] -------- Αλμπουμ ''We Wish You A Merry Christmas'', στην Mercury (6423 494) , ηχογραφηση Ολλανδιας !!!! ------- <a href="https://youtu.be/1MnCKfps4Vc" target="_blank">https://youtu.be/1MnCKfps4Vc</a> 1983 = Eleni (= Ελενη Τζοκα) , στο μπουζούκι ο αδερφος της : Κωστας Τζοκας ---------- Αλμπουμ ''Eleni – ..Grecja Jeszcze Raz.. Eleni Sings: Theodorakis Chadziodakis Dzokas'' ,στην Πολωνικη !!!!!!! Pronit (PLP 0002) ------- <a href="https://youtu.be/u5AqZuydAYQ" target="_blank">https://youtu.be/u5AqZuydAYQ</a> 1990 = Koe [ΙΣΠΑΝΙΚΑ !!!!!!!] ------- Αλμπουμ ''El Tunel Circular'' ,στην Ισπανικη !!! Picap – 10 0041 1995 = Kate Westbrook [ΑΓΓΛΙΚΑ !!!!!!!!!!] ,συνοδεια πιανου απο τον συζυγο της Mike Westbrook -------- Αλμπουμ ''Kate Westbrook Mike Westbrook Duo – Stage Set'' , στην Αγγλικη !!! ASC Records (ASC CD9) ΠΗΓΕΣ = [ Βικιλεξικό ] - & - [ <a href="https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE_(%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%83%CF%85%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AE)" target="_blank">https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE_(%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%83%CF%85%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AE)</a> ]- & - [ discogs.com ] - & - [ Βικιπεδια ]
Μελοποιηθηκε,μαζι με αλλα 3 ποιηματα του Σεφερη,και ενταχθηκαν στην συλλογη ''Επιφανεια'' ,που ηχογραφηθηκε Φλεβαρη του '62 ,με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση . .......Ήθελα τα ΕΠΙΦΑΝΙΑ – ακριβώς γιατί ο στίχος ήταν τόσο διανοουμενίστικος – να τα περάσω σε όσο το δυνατόν πιο πλατύ κοινό με λαϊκό μουσικό ένδυμα. Άλλωστε αυτή ήταν η πρώτη φορά που ελεύθερος στίχος φιλοδοξούσε να γίνει απλό λαϊκό τραγούδι. Να συντροφεύει δηλαδή τον κοσμάκη παντού. Στο γιαπί, στην ταβέρνα, στην εκδρομή, στην παρέα… Οταν τα ηχογραφούσα πρωτη φορα, λέω στον Μπιθικώτση: - Πρόσεξε την άνω τελεία. Εκεί που λες «πήραμε τη ζωή μας», βάλε παύση πριν πεις «λάθος». Στ΄αυτιά μου είχα την προτροπή-παράκληση του ποιητή: - Την άνω τελεία! Την άνω τελεία! Αλλιώτικα μου αντιστρέφεις το νόημα. Τελικά όμως αυτό αποδείχθηκε ανεφάρμοστο στην πράξη, με αποτέλεσμα να ακουστεί η λέξη «λάθος» κολλητά στο «πήραμε τη ζωή μας», δίνοντας αντίθετο νόημα στο ποίημα. Όμως πόσο κατανοητό ήταν για το λαό, που ποιος λίγο, ποιος πολύ, είχε πάρει τη ζωή του λάθος...… ( http://www.antifonies.gr/%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%83-%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%B7%CF%83-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BF%CF%83-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%86%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1/ )
<a href="http://peopleandideas.gr/2010/09/13/seferis-2/" target="_blank">http://peopleandideas.gr/2010/09/13/seferis-2/</a>
<a href="http://peopleandideas.gr/2010/09/13/seferis-2/" target="_blank">http://peopleandideas.gr/2010/09/13/seferis-2/</a>
Στη δεύτερη στροφή λείπει το ευφωνικό "ν" από τη λέξη φύσηξε". Η ορθή γραφή είναι "ωραία που φύσηξεν ο μπάτης". My two cents...
Απ σας επιασα!!! Δεν υπαρχει η εκτελεση με το Μούτσιο που είναι και η σωστή για τα χρόνια εκείνα από την στιγμή που ο Μπιθικώτσης ποτε δεν εβαλε την ανω τελεία στη φωνή του όπως είχε πει στονΜικη ο ποιητής!!! Δική σας: <a href="http://www.youtube.com/watch?v=tv-QYniuEJo" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=tv-QYniuEJo</a>
<a href="http://www.tovima.gr/travel/article/?aid=449845" target="_blank">http://www.tovima.gr/travel/article/?aid=449845</a> Το ποίημα αυτό γράφτηκε για την Σκύρο.... Αν ποτέ κανείς βρεθεί στο νησί...αν καταφέρει ας επισκεφτεί το σπίτι του.. (αν και βρίσκεται μέσα στην αεροπορική βάση)
::theos.::
εκπληκτική μουσική
Το ποίημα ανήκει στην πρώτη ποιητική συλλογή του Σεφέρη, τη "Στροφή" η οποία εκδόθηκε το 1931. Ως εκ τούτου είναι αδύνατον να έχει γραφτεί το 1958. Δε γνωρίζω τί πληροφορίες έχεις elesofPoros.
Το ποίημα αυτό, έχει υποστεί αλλοίωση από τη σύνθεση του Μ. Θεοδωράκη. Ανάμεσα στο "τη ζωή μας" και το "λάθος" υπάρχει άνω τελεία. Δηλαδή το νόημα του ποιήματος λέει ότι είναι λάθος το γεγονός ότι "με τί καρδιά με τί πνοή, τί πόθους και τί πάθος πήραμε τη ζωή μας" όχι ότι πήραμε τη ζωή μας με λάθος τρόπο. Με λίγα λόγια ο Σεφέρης θεωρεί τη ζωή μάταιη και μόνο ο θάνατος είναι λύτρωση. Το ποίημα είναι εντελώς πεσιμιστικό...
ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ Ή ΤΟ ΑΚΟΥΣ ΝΙΩΘΕΙΣ ΕΝΑ ΑΝΟΙΓΜΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ. ΟΣΟ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟ ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΤΙΧΟ με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόθους και τι πάθος πήραμε τη ζωή μας, λάθος! κι αλλάξαμε ζωή. ΠΟΣΟ ΜΑΣ ΑΓΓΙΖΕΙ, ΛΕΣ ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΓΙΑ ΜΑΣ.
elesofporos..siggnwmi pou sto leo alla kaneis lathos:) auto to tragoudi to egrapse o Seferis ston Konno ths Kyprou opou o idios ipiretise san presvis tis elladas gia ena diastima tis zwis tou. Ekei loipon, ston Konno(metaxi Prwtara kai Agia Napas) vriskete enas mikros kolpos, ena krufo perigualli to opoio oxi mono einai poli apomakro(diladi gia na ftaseis prepi na kateveis olokliro vouno apo peuka)alla kai poli partheno...katagalani thalassa,krustallenia kai ammoudia xrisi... auto sinadei kai me alla tou poimata opos thn agia napa(episis sthn kypro) na tonisoume omos oti ton kairo pou ta egrafe o seferis..auta ta meri theorountan poli apomakra kai poli erimomena(en oligis den upirxe psixi ekei dipla otan autos ta egrafe:)
Άλλη ερμηνεία του τραγουδιού απο τον Κώστα Σμοκοβίτη το 1976.Δίσκος : "THE BEST OF THEODORAKIS" MINOS.