Στίχοι
Μαριος Σαπουντζακης από Θεσσαλονικη για Νικολετα στο Αμπελοκηπους
::up.:: ::angel.:: ::rock.:: Για σενα ΝΙΚΟΛΕΤΑ!!!
Εντυπωσιακή ανάλυση του τραγουδιού: <a href="https://radio-navagio.com/malamatenia-logia-i-analysi-kai-i-istoria-toy-poiimatos/" target="_blank">https://radio-navagio.com/malamatenia-logia-i-analysi-kai-i-istoria-toy-poiimatos/</a>
Επειδή διαβάζω διάφορα για χρυσούς αιώνες που δεν δένει με τιποτα με τα γερμανικά ανοιχτά καμιόνια που ξεφορτώνουν αντιστασιακούς για εκτέλεση στην Καισαριανή, στο πώς έγινε με τούτο τον αιώνα και γύρισε καπάκι η ζωή τούτος ο αιώνας" είναι προφανώς ο αιώνας που γράφτηκαν οι στίχοι, δηλαδή ο 20ός, και σε τούτο τον αιώνα "γύρισε καπάκι η ζωή" με την Οκτωβριανή επανάσταση.
Ανάλυση του ποιήματος «Μαλαματένια λόγια στο μαντήλι» του Μάνου Ελευθερίου Ο Ελευθερίου είναι αριστερός μα είναι και ποιητής, δημιουργός δηλαδή ,δούλος της ατιθάσευτης μούσας του. Μα είναι και Έλληνας ή εστω Ελληνικής σπουδής τέκνο: δηλαδή έχει διδαχθεί παλιά και πρόσφατα έπη , εθνικές επιτυχίες, τραγωδίες. Διαβάζει Σεφέρη . Από δημιουργικής ,(όχι πολιτικής), άποψης λογικά θαυμάζει το Σεφέρη ,τα κείμενα του. Θαυμάζει δηλαδή ποιον; Αυτόν που πραγματεύεται συχνά Ελλάδα, Ιωνία κ.α. φέρνοντας τα στο σήμερα, με ένα τόνο κριτικό ή και συγκριτικό. Κατά την ταπεινή μου γνώμη ταυτίστηκε βαθιά με κάποια έργα, με κάποιες σκέψεις του Σεφέρη. Ένιωσε τον πόνο που αυτά μεταφέρουν. Φαντάστηκε για λίγο ,στις δύσκολες και ταπεινές εποχές που ζούσε , την ιστορική εικόνα της Ελλάδας, την μοίρα της Ελλάδος , τη μοίρα του ίδιου και του λαού. Το ποίημα το χαρακτήρισα ως ΄΄ιστορικό - χρονικό΄΄ που ξεκινά από την γενιά η οποία γαλουχίζεται στην μεγάλη ιδέα, δηλαδή την δημιουργία της μεγάλης Ελλάδας και ζει/καρπώνεται την κατάρρευση της. Ο Σεφέρης παρεμπιπτόντως γεννήθηκε το 1900 έζησε ευτυχισμένα παιδικά χρόνια αντίπερα και αρκετά πριν τη καταστροφή με τους πρώτους διωγμούς των Τούρκων,μετανάστευσε με τη πλούσια οικογένειά του στην Αθήνα.Οπότε βίωσε βαθιά ,πόνεσε ένιωσε ορφάνια και μιλάει για όλα αυτά στο έργο του! «Μαλαματένια λόγια στο μαντήλι Τα βρήκα στο σεργιάνι μου προχθές Τ΄αλφαβητάρι πάνω στο τριφύλλι Σου μάθαινε το αύριο και το χθες Μα εγώ περνούσα τη στερνή τη πύλη Με του καιρού δεμένος τις κλωστές» Εδώ ο ποιητής (Ελευθερίου) αναφέρει την μεγάλη αφορμή για να το γράψει. Γύρω μας τα πάντα μαρτυρούν την ιστορία. Εκφράζει όμως και τη πικρία του, γιατί λόγω ίσως της τότε κατάστασης που βιώνει, δε μπορούσε να κάνει πολλά ο ίδιος ο αριστερός ή και ο ίδιος ο λαός. «Αηδόνια σε χτικιάσανε στη Τροία Που στράγγιξες χαμένα μια γενιά Καλύτερα να έλεγαν Μαρία Και να σουν ράφτρα μες την Κοκκινιά Κι όχι να ζεις μ΄αυτή την συμμορία και να μη ξέρεις άστρο του φονιά» Νιώθω να μιλά για την Ελλάδα διαχρονικά ακόμα και για την αρχαία Ελλάδα μετά τη Τροία, όπου όλοι μας μέσα από όμορφους στίχους μαθαίνουμε να υμνούμε το νικηφόρο πόλεμο στη Τροία. Όμως αυτός ο ύμνος έκαψε μια ολόκληρη γενιά : Λίγο πριν τους βαλκανικούς πολέμους έως το τέλος του Α΄παγκοσμίου,όπου οι νίκες διαδέχονταν η μια μετά την άλλη ,τα σύνορα συνεχώς διευρύνονται και ζωντανεύει ,πυρώνει ,θα έλεγα, η μεγάλη ιδέα. Οι δε Έλληνες της Ιωνίας ήταν εκεί στη Σμύρνη και στα γύρω χωριά ,περιμένανε. Το συναισθηματικό αυτό χαρτί το παίξανε έξυπνα όλοι οι πολιτικοί της εποχής,(κυρίως ο Βενιζέλος) ,πάνω στο λαο τον μαθημένο να ακούει παραμύθια για δράκους και βασιλιάδες. Και βέβαια για το ράφτρα , αν δεν σέρναμε πίσω μας όλη αυτήν την ιστορία δεν θα μασούσαμε εύκολα. Όμως δε νιώθαμε σαν ράφτρα διότι είμαστε από μεγάλη γενιά. Για τη συμμορία, ο ποιητής κατηγορεί του δυτικούς Γαλλία, Αγγλία κα ,που ουσιαστικά είχανε συμφέρον και μας τους στείλανε ως χωροφυλακές τους. Όσον αφορά το άστρο ,θαρρώ συνδέεται με την τούρκικη σημαία : δηλαδή τελικά ο φονιάς ποιος είναι ,ο αμυνόμενος τούρκος ,όταν είχαμε φτάσει κοντά στην Άγκυρα ή ο πονηρός δυτικός που μας είπε επίσημα, να παραμείνουμε γύρω από τη Σμύρνη αλλά μας άφηνε ανεπίσημα να εισχωρούμε και εξόπλιζε αργότερα τους Τούρκους εναντίον μας να αλληλο εξοντωθούμε. «Γυρίσανε πολλοί σημαδεμένοι Απ΄του καιρού την άγρια πληρωμή Στο μεσοστράτι τέσσερις ανέμοι Τους πήραν για σεργιάνι μια στιγμή Και βρήκανε τη φλόγα που δε τρέμει Και το μαράζι δίχως αφορμή» Γυρίσανε ηττημένοι χωρίς καν να προστατέψουν τη πόλη! Είχαμε αυτοκτονίες αξιωματικών, στασιαστές, εκτελέσεις, χάος. Μετά, λόγω της Φτώχιας στην Ελλάδα και μαζί με το προσφυγικό ξεκινήσανε το 20 το 30 και το 40 ακόμα αθρόα μετανάστευση στο εξωτερικό .Τι βρήκανε εκεί; Ίσως οργάνωση, μα κυρίως ψυχρότητα , μοναξια κ.α «Και σαν τους άλλους χάθηκαν και εκείνοι Τους βρήκαν να γαυγίζουν στα μισά Κι απ΄το παλιό μαρτύριο να΄χει μείνει Ένα σκυλί τη νύχτα που διψά Γυναίκες στη γωνιά μ΄ασετυλίνη Παραμιλούν στην ακροθαλασσιά» Αναφέρεται στους χαμένους της Σμύρνης και στους μετανάστες που δε γυρίσανε ποτέ στη πατρίδα .Το παλιό μαρτύριο : δηλαδή η μεγάλη ιδέα (θυμίζω ότι λείπανε οι άνδρες 12 χρόνια σε πολέμους τότε ),η κατάρευση η μετανάστευση κλπ τι έχει μείνει πια; Η δίψα των παλιών να ξαναπάνε στην Ιωνία ή και στη Κωνσταντινούπολη ακόμα του βυζαντίου ! (θυμίζω κόκκινη μηλιά) .Για τις γυναίκες είτε της προσφυγιάς είτε της μετανάστευσης που καρτερούν ακόμη συζύγους ή παιδιά,που ελπίζουν να τους δουν, μέχρι να πεθάνουν ελπίζουν! «Και στ΄ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια Θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή Πως εγινε με τουτο τον αιώνα Και γύρισε καπάκι η ζωή Πως το φεραν η μοίρα και τα χρόνια Να μην ακούσεις ένα ποιητή.» Το1941 παντού μαζεύουν εβραίους ή κομμουνιστές επί το πλείστον και βέβαια πατριώτες που επαναστατούν. Στο «πως έγινε με τούτο τον αιώνα» δε μπορώ να βρω ερμηνεία ακόμη. Στο «πως γύρισε καπάκι η ζωή» κλπ είναι νομίζω αυτονόητο και πολιτικά και ψυχολογικά. «Του κόσμου ποιος το λύνει το κουβάρι Ποιος είναι καπετάνιος στα βουνά Ποιος δίνει την αγάπη και τη χάρη Και στις μυρτιές του άδη σεργιανά Μαλαματένια λόγια στο χορτάρι Ποιος βρίσκει για την άλλη τη γενιά» Αναφέρεται στα χρόνια 1944-1949. Κρίνει τα αποτελέσματα του παγκοσμίου πολέμου , τις συναλλαγές που έγιναν μεταξύ Στάλιν, Τσώρτσιλ , τις οποίες το 1971 θαρρώ τις γνωρίζει, τις ανάλογες αδικίες προς την Ελλάδα αλλά και τις επακόλουθες αδικίες κατά των αριστερών οι οποίοι βοήθησαν σημαντικά στον αντάρτικο πόλεμο, στα βουνά. Επίσης στα χρόνια 1949-1971 γίνανε από την δεξιά, πραξικοπήματα, κυνηγητά, φακελώματα. «Με ‘δέσαν στα στενά και στους κανόνες Και ξημερώνοντας Παρασκευή Τοξότες φάλαγγες και λεγεώνες Με πήραν και με βάλαν σε κλουβί Και στα υπόγεια ζάρια τους αιώνες Παιχνίδι παίζουν οι αργυραμοιβοί» 21 /7/1967 ημέρα Παρασκευή : Χούντα. Επίσης κοροϊδεύει που καπηλεύονταν οι χουντικοί την ιστορία και τα σύμβολα. Ντύνανε τους απροσάρμοστους νέους με χιτώνες και τους βάζανε να μάχονται με σπαθιά σαν θέατρο κα ευτράπελα που τα ζούσε τότε έντονα. «Ζητούσα τα μεγάλα τα κυνήγια Και όπως δεν ήμουν μάγκας και νταής Περνούσα τα δικά σου δικαστήρια Αφού στον Αδη πάλι θα με βρεις Να με δικάσεις πάλι με μαρτύρια Και σαν κακούργο να με τιμωρείς» Αναφέρεται λογικά στον αγώνα της αριστεράς απολογιστικά, πριν και μετά τον β΄π.πόλεμο όπου ονειρεύονταν θαρρώ για όλο το λαό μεγάλα ΄΄πράγματα΄΄ ίσως ρομαντικά. Αλλά μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, κυνηγήθηκαν με δικαστήρια κ.α και μεχρι το 1971 που γράφει, είχαν εναντίον τους σε απόλυτο βαθμό, βιβλία, σχολεία, εφημερίδες. Τα πάντα τους κατηγορούσαν ζωντανούς μα και πεθαμένους! Η ιστορία γράφεται από τους νικητές.
<a href="http://skylosofies.blogspot.com/2012/11/blog-post_23.html" target="_blank">http://skylosofies.blogspot.com/2012/11/blog-post_23.html</a> Ανάλυση κι ερμηνεία των στίχων του ποιήματος!
Το τραγουδι αυτο, αναφερεται ξεκαθαρα, αφου το αναφερει η πρωτη η στροφη, στην ιστορια που συμβαδιζει με το σημερα...
Γράφω ένα άρθρο για αυτό το τραγούδι. Μετά από πολλές αναγνώσεις έχω καταλήξει ότι ναι μεν χρησιμοποιεί τον Σεφέρη (που τον θαύμαζε απεριόριστα ο Ελευθερίου) αλλά το τραγούδι δεν αφορά τον Σεφέρη άμεσα. Θεωρώ λοιπόν πως ο στιχουργός απευθύνεται στην νέα γενιά. Τα παιδιά των 12-18 ετών που διαβάζουν Σεφέρη στο σχολείο. Το τραγούδι γράφεται το 1971 και πιθανότατα ο θάνατος του Σεφέρη την ίδια χρονιά να δίνει το έναυσμα στον Ελευθερίου να το γράψει. Ο Σεφέρης πριν μιλήσει ανοιχτά εναντίων της Χούντας το 1969 (έχουν περάσει 2 χρόνια από 67) τιμάται ιδιαίτερα από τους Συνταγματάρχες καθώς αποτελεί «λαμπρό Έλληνα». Σίγουρα τον πιο «λαμπρό» της εποχής, σε ότι αφορά τις τέχνες και τα γράμματα. Ο Σεφέρης είναι αδιαμφισβήτητα ο κορυφαίος λόγιος Έλληνας την εποχή εκείνη. Ισοσκελίζει τους Ναζί με τα ιδεολογικά τους ξαδέλφια εντός συνόρων (Χούντα) και αναφέρεται στην Καισαριανή (1/5/1944 Σκοπευτήριο, εκτέλεση 200 Ελλήνων αντιστασιακών ως αντίποινα για την δολοφονία Γερμανού Στρατηγού στην Πελοπόννησο) που γίνεται σύμβολο (με μια δόση υπερβολής ή όχι;) των κατατρεγμένων κομμουνιστών που μετά το τέλος του εμφυλίου υπόκεινται σε ότι είδους βασανιστήριο υπάρχει (θάνατο, ξερονήσια, εξορία, κλπ.) έως την μεταπολίτευση. Όταν το γράφει ο Ελευθερίου το τραγούδι (1971 ίσως πριν), δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως σε 4 χρόνια η Χούντα θα πέσει ή πως αν πέσει δεν θα έρθει άλλη. Άρα θεωρεί πως τα παιδιά θα μεγαλώσουν με τις διδαχές της Χούντας. Αυτά από μένα καλή συνέχεια! :-)
kataplhktiko
::4076.::
Έχω μια απορία, ειναι τυχαιο, οτι χρησιμοποιεί την φράση "παιχνίδι παίζουν οι αργυραμοιβοί " (οι οποίοι δραστηριοποιήθηκαν ουσιαστικά πριν από την ανάπτυξη του τραπεζικού συστήματος) και ας το συνδιάσουμε με την δύναμη του σημερινού τραπεζικου συστήματος και αυτούς που το ελεγχουν...
Δείτε και τα "Τραγούδια της Φωτιάς" (Νίκος Κούνδουρος, 1975) με τη live εκτέλεση με Γαργανουράκη - Χαλκιά - Λιζέττα Νικολάου.
Το ιντερνετ έχει γεμίσει με το "σεχτηκιάσανε". Δεν υπάρχει λέξη σεχτηκιάσανε!!!!! Μπορει κανεις να μου εξηγήσει πως την αντιλαμβάνεται???? Ο Στίχος λέει ξεκάθαρα "σε χτικιάσανε". Τυχαίνει να έχω την ποιητική συλλογή
::up.:: ::up.:: ::rol.::
::4076.::
::up.:: ::1151.::
Νομίζω πως οι στίχοι αναφέρονται στον Γιώργο Σεφέρη. Στην πρώτη στροφή μιλά για την ανάγνωση του έργου του Σεφέρη απο τον Ελευθερίου. -Μαλαματένια λόγια στο μαντήλι, τα βρήκα στο σεργιάνη μου προχθές, το αλφαβητάρι πάνω στο τριφύλλι μου μάθαινε το αύριο και το χθες. Η δεύτερη στροφή είναι αναφορά στο ποίημα "Ελένη" -Τα αηδόνια σε χτικιάσανε στην Τροία - "Τα αηδόνια δεν σε αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες" -Καλύτερα να σ' έλεγαν Μαρία - Και όχι Ελένη Επίσης παρακάτω -Γυναίκες στην γωνιά με ασετυλίνη, παραμιλούν στην ακροθαλασσιά. "σαν και μια τέτοια νύχτα στ᾿ ακροθαλλάσι του Πρωτέα σ᾿ άκουσαν σκλάβες Σπαρτιάτισσες κι εσυραν το θρήνο, κι ανάμεσό τους - ποιός θα το᾿ λέγε; - η Ελένη!" Η Τελευταία στροφή είναι αναφορά στο ποίημα "Επί Ασπαλάθων" "Ἔτσι στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του Ο Παμφύλιος ο Αρδιαίος ο πανάθλιος Τύραννος" -πώς το 'φεραν η μοίρα και τα χρόνια να μην ακούσεις έναν ποιητή Ο Ποιητής αυτός είναι προφανώς ο Σεφέρης -Του κόσμου ποιος το λύνει το κουβάρι ποιος είναι καπετάνιος στα βουνά ποιος δίνει την αγάπη και τη χάρη και στις μυρτιές του Αδη σεργιανά μαλαματένια λόγια στο χορτάρι ποιος βρίσκει για την άλλη τη γενιά. Ο Σεφέρης πέθανε το 71, λίγα χρόνια πριν το τραγούδι. Και ο Ελευθερίου αναρωτιέται ποιος θα βρεθεί να τον αντικαταστήσει. Φυσικά και όλα αυτά συνδέονται με την Χούντα. Μην ξεχνάμε η κηδεία του Σεφέρη ήταν αφορμή για μια απο τις λιγοστές πορείες στην Ελλάδα της επταετίας.
ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ
Κατά την προσωπική μου εκτίμηση οι στίχοι πρέπει να αναφέρονται σέ όλη την ιστορία του ελληνικού έθνους. Μπορεί να κάνω και λάθος αλλά εγώ καταλαβαίνω τα ακόλουθα:¨ "Τ' αηδόνια σε χτικιάσανε στην Τροία που στράγγιξες χαμένα μια γενιά καλύτερα να σ' έλεγαν Μαρία και να 'σουν ράφτρα μες στην Κοκκινιά κι όχι να ζεις μ' αυτή την κομπανία και να μην ξέρεις τ' άστρο του φονιά" Εδω νομίζω ότι ξεκινά με τον Τρωικό πόλεμο και την Ωραία Ελένη που έγινε η αιτία του πολέμου. "Γυρίσανε πολλοί σημαδεμένοι απ' του καιρού την άγρια πληρωμή στο μεσοστράτι τέσσερις ανέμοι τους πήραν για σεργιάνι μια στιγμή και βρήκανε τη φλόγα που δεν τρέμει και το μαράζι δίχως αφορμή" Εδώ νομίζω αναφέρεται στην επιστροφή του Οδυσσέα και σέ όλα αυτά που πέρασε μέχρι να φτάσει στο νισί της Κίρκης όπου έχασε τους συντρόφους του. "Και σαν τους άλλους χάθηκαν κι εκείνοι τους βρήκαν να γαβγίζουν στα μισά κι απ' το παλιό μαρτύριο να 'χει μείνει ένα σκυλί τη νύχτα που διψά γυναίκες στη γωνιά μ' ασετυλίνη παραμιλούν στην ακροθαλασσιά" Εδω πρέπει να αναφέρεται στον σκύλο του που τον περίμενε και στην Πινελόπη. "Και στ' ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή πώς έγινε με τούτο τον αιώνα και γύρισε καπάκι η ζωή πώς το 'φεραν η μοίρα και τα χρόνια να μην ακούσεις έναν ποιητή" Εδώ ίσως εννοεί την άνθιση του εμπορίου τον Χρυσό Αιώνα του Περικλή και απορεί πως μετά από αυτόν επίλθε η παρακμή. "Του κόσμου ποιος το λύνει το κουβάρι ποιος είναι καπετάνιος στα βουνά ποιος δίνει την αγάπη και τη χάρη και στις μυρτιές του Αδη σεργιανά μαλαματένια λόγια στο χορτάρι ποιος βρίσκει για την άλλη τη γενιά" Εδώ ίσως αναφέρεται στον εκχριστιανισμό του Εθνους. "Με δέσαν στα στενά και στους κανόνες και ξημερώνοντας μέρα κακή[Παρασκευή] τοξότες φάλαγγες και λεγεώνες με πήραν και με βάλαν σε κλουβί και στα υπόγεια ζάρια τους αιώνες παιχνίδι παίζουν οι αργυραμοιβοί" Εδω πιστεύω ότι πιθανότατα αναφέρεται στην Άλωση. (ξημερώματα παρασκευή έγινε και η Άλωση) Οι δύο τελευταίοι στίχοι αναφέρονται στους αιώνες σκλαβιάς που ήταν 4 (ότι φέρει το ζάρι που παίζουν οι αργυραμοιβοί στα υπόγεια, το ζάρι έφερε 4, 4 αιώνες σε κλουβί - σκλαβιά) "Ζητούσα τα μεγάλα τα κυνήγια κι όπως δεν ήμουν μάγκας και νταής περνούσα τα δικά σου δικαστήρια αφού στον Άδη μέσα θα με βρεις να με δικάσεις πάλι με μαρτύρια και σαν κακούργο να με τιμωρείς" Και έδω φτάσαμε στο σχετικά σήμερα, με την Μικρασιατική Καταστροφή. Με όλα αυτά που συνέβαιναν στο εσωτερικό της χώρας ενώ η Ελλάδα πήγαινε να πάρει την Άγκυρα. ακόμα το ποίημα έχει άλλο ένα κουπλέ που δεν είναι στο τραγούδι. Τα δίχτυα που είχα ρίξει στο σκοτάδι τα φέραν καταπάνω μου οι καιροί. Κι είδα τις έξι βρύσες μου σημάδι ληστές να τις φυλούν και θυρωροί. Χρυσά κυπαρισσόμηλα στον άδη και που κανείς ποτέ δεν ιστορεί. Εδώ μάλλον αναφέρεται στην δίκη των 6 η οποίοι (όπως έγινε αποδεκτό εκ των υστέρων) καταδικάστηκαν άδικα σε θάνατο για αισχάτη προδοσία μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Μπορεί να κάνω και λάθος, εγώ πάντως αυτά ακούω στο τραγούδι.
Το ποίημα έχει μία τελευταια στροφή η οποία δεν έχει μελοποιηθεί: Σ'αυτους η μοναξιά κι η λησμοσύνη κι η πέτρα δίχως χώμα και νερό. Γι αυτούς μέσα στον ύπνο τους θα μείνει τ'αηδόνι και το πλοίο ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ με δυό χιλιάδες φόρτωμα πικρό στο γέλιο των κυμάτων που σ'αφήνει. (Από την ποιητική συλλογή "Τα ξόρκια" 1973)
::rock.::
Πραγματικά πάρα πολύ καλό. (αν και συνηθίζεται να λέει "...κι όχι να ζεις μ' αυτή την συμμορία...", αντί για αυτό που αναγράφεται. Ωστόσο η διασκευή είναι άψογη και -ειδικά στην εκτέλεση Παπακωνσταντίνου, Καλημέρης, Υφαντή- "μαγνητίζει"... ::theos.::